Mapa emocja–potrzeba–reakcja

Czym to jest?

Mapa składa się z trzech pól oraz czwartego pola wartości. Emocja opisuje poruszenie, potrzeba jest roboczą hipotezą, reakcja wskazuje zachowanie, a wartość pomaga ocenić kierunek.

To narzędzie refleksyjne, nie kwestionariusz psychologiczny. Jedno pole może zawierać kilka odpowiedzi.

Najważniejsze punkty

• Najpierw opisujemy własne doświadczenie, nie intencje innych.

• Potrzeba może być niejasna i zmienić się po odpoczynku.

• Pierwsza chęć działania jest informacją, nie obowiązkiem.

• Wartość pomaga porównać reakcje po skutku, nie tylko po uldze.

• Mapa ma prowadzić do wyboru wystarczająco dobrego, nie idealnego.

Głębsza warstwa

Wypełnienie mapy spowalnia sklejenie emocji z działaniem. Zamiast złość oznacza, że muszę zaatakować, pojawia się: czuję złość, być może potrzebuję szacunku, a do wyboru mam rozmowę, dystans, granicę albo odłożenie decyzji.

Hipoteza potrzeby wymaga pokory. Czasem to, co nazywamy potrzebą, jest już konkretną strategią: potrzebuję, żebyś natychmiast odpisał. Pod spodem może być bezpieczeństwo, jasność, kontakt albo wpływ. Nazwanie szerszej potrzeby otwiera więcej strategii.

Ostatnie pole chroni przed użyciem mapy wyłącznie do samouspokojenia. Można zapytać, czy reakcja jest zgodna z troską, uczciwością i granicą także wtedy, gdy nie przynosi natychmiastowego komfortu.

Jak można to rozumieć w praktyce?

• Podziel kartkę na: emocja, możliwa potrzeba, trzy reakcje, wartość.

• Wpisz przy każdej reakcji koszt krótki i koszt długi.

• Wybierz jeden ruch oraz moment ponownego sprawdzenia mapy.

Pytania do siebie

• Czy opisuję doświadczenie, czy przypisuję komuś intencję?

• Która potrzeba jest hipotezą, a która żądaniem?

• Jakie trzy reakcje są realnie dostępne?

• Która z nich chroni najważniejszą wartość?

Powiązania w świątyni

• Emocja, potrzeba, reakcja: /vault/emocja-potrzeba-reakcja-trzy-warstwy/

• Prawo wyboru reakcji: /vault/prawo-wyboru-reakcji/

• Wewnętrzny kompas wartości: /vault/wewnetrzny-kompas-wartosci/